Mùa dâu chín bên bờ sông Hồng
(viết tháng 3/2026)
Quê tôi là Cổ Lễ, một thị trấn nhỏ bên bờ nam sông Hồng. Bên kia sông là đất Vũ Thư của tỉnh Thái Bình.
Thuở ấy, dân cư thị trấn chủ yếu tập trung quanh khu chợ trung tâm và dọc theo Quốc lộ 21. Phía bên trong, cuộc sống vẫn thanh bình, mộc mạc như bao làng quê Bắc Bộ khác. Xóm tôi ở cách xa bờ đê, nên tuổi thơ gắn liền với gốc tre, bờ ruộng, chứ không phải những bãi mía nương dâu ven sông.
Chính vì thế, chỉ thi thoảng tôi mới có dịp cùng bạn bè rủ nhau lên đê chơi. Mỗi lần đi, vì hiếm, nên đều trở thành một kỷ niệm khó quên.
Tôi nhớ những ngày còn học cấp hai. Một lần, chúng tôi rủ nhau lên bờ đê đúng vào mùa dâu chín. Từ bến đò Cổ Lễ, cả bọn sang bờ bên kia, nơi những vườn dâu đỏ mọng đang vào độ.
Dâu chín mọng. Hái được quả nào, chúng tôi cho ngay vào miệng quả ấy. Dâu sẫm màu, chạm môi là mềm ra, vỡ nước. Cái ngọt của nó là thứ ngọt của phù sa: ngọt lặng, hơi mát, ẩn dưới một lớp chua mỏng như sương.
Ăn quả thứ nhất, thấy đầu lưỡi ướt. Ăn quả thứ hai, môi đã tím. Đến quả thứ ba, mới chợt nhận ra cái ngọt ấy đã ở lại trong cổ họng từ lúc nào.
Một thứ ngọt mềm, hiền, không sắc lịm, không phô trương, cứ thế mà thấm dần vào bên trong.
Mải mê với những trái dâu chín, lũ chúng tôi như lạc giữa bãi dâu bạt ngàn. Cây cao quá đầu, cành lá sum suê. Chỉ một lúc sau là đã không còn nhìn thấy nhau nữa. Vừa hái vừa ăn, vừa gọi nhau í ới, vừa hồi hộp không biết đến bao giờ mới tìm lại được nhau giữa khoảng xanh mênh mông ấy.
Khi gặp lại, đứa nào nhìn đứa nấy cũng phì cười. Miệng ai cũng lem nhem một màu tím đỏ của dâu chín. Có đứa bảo trông giống miệng bà khi ăn trầu, có đứa lại nói như chị hàng xóm vừa điểm son. Chúng tôi vừa chơi vừa hái thêm dâu, mãi đến khi chiều xuống mới quay lại bến đò để về. Đến bây giờ, tôi vẫn nhớ cái vị ngọt lặng của những trái dâu bãi sông năm ấy.
Lên cấp ba, vì dành nhiều thời gian hơn cho việc học, tôi ít có dịp lên đê. Nhưng thỉnh thoảng, những buổi học thêm được nghỉ đột xuất, chúng tôi lại rủ nhau đạp xe lên đê chơi. Không còn qua sông hái dâu như trước, chúng tôi chỉ đạp xe dọc con đê sông Hồng để ngắm cảnh.
Vừa đi vừa trò chuyện, vừa thả hồn vào đất trời quê mình. Phía bên kia là những nương dâu, bãi mía, luống rau trải dài đến tận chân trời. Bên này là bãi lở với những rặng tre chắn sóng. Hai bên triền đê xanh mướt, thỉnh thoảng lại thấy vài chú trâu thảnh thơi gặm cỏ. Dưới chân đê, dòng sông Hồng đỏ nặng phù sa lặng lẽ trôi, như đi cùng từng nhịp đạp xe của chúng tôi.
Có lần, đi được một đoạn, nhìn về phía trong đê, tôi thấy những đầm sen đang vào mùa nở rộ. Dừng xe lại, tôi men xuống triền đê, định hái cho mỗi đứa bạn một bông. May mà có đứa trong nhóm kịp kéo tôi lại. Không biết vì hương sen quá đỗi ngọt ngào, hay vì cảnh triền đê hiền lành ấy khiến tôi bỗng quên mất mình đang đứng ở đâu.
Chúng tôi tiếp tục đi. Đến ngã ba sông thì dừng lại. Lần nào tới đây tôi cũng đứng khá lâu, như để tạm biệt dòng sông.
Con sông vẫn lặng lẽ chảy ra biển, mang theo phù sa, với bờ bắc là đất Thái Bình, còn bờ nam là những huyện Xuân Trường, Giao Thủy của Nam Định. Cũng từ nơi này, sông Hồng tách ra một nhánh — sông Ninh Cơ — xuôi về phía Trực Ninh, Hải Hậu, Nghĩa Hưng.
Chúng tôi đứng nhìn khoảng không gian mênh mông nơi hai dòng nước gặp nhau mà đâu biết rằng, rồi sẽ có lúc cuộc đời mỗi người cũng rẽ theo những hướng khác nhau, như chính dòng sông trước mặt.
Đi thêm một đoạn nữa là tới cống Văn Lai, nơi dẫn nước về các cánh đồng quanh khu vực cầu Vô Tình. Mỗi lần đi qua đây, tôi lại nhớ những ngày còn nhỏ được bố và các chú cho xuống thuyền ra sông lấy cát.
Cứ thế men theo con đê, chúng tôi nhìn thấy những cánh đồng lúa mênh mông của của hai xã Phương Định, Liêm Hải. Những bông lúa đang chuyển màu, uốn cong như những chiếc cần câu, hứa hẹn một mùa vàng.
Chúng tôi đạp xe đến tận chân cầu Lạc Quần rồi quay lại. Từ đó có thể về nhà bằng con đường nhựa của Quốc lộ 21. Nhưng lần nào cũng vậy, chúng tôi vẫn quay lại con đê vừa đi qua, như không nỡ rời xa.
Ánh chiều buông xuống, làm tôi chợt nhớ tiếng cha gọi anh em tôi về sau những buổi mải chơi bên nhà hàng xóm.
Năm tháng trôi qua, con người đổi thay, cảnh vật cũng khác xưa. Nhưng triền đê thưở ấy vẫn mãi là một bức tranh quê đẹp đẽ, giữ lại những sắc màu của một thời không thể trở lại.
**********
Nhận xét
Đăng nhận xét