Đầu năm đi lễ chùa là một nét đẹp văn hóa đã gắn bó với người Việt từ nhiều thế hệ.
Sau những ngày Tết đoàn viên, nhiều người tìm đến cửa chùa để thắp một nén hương, cầu mong một năm mới bình an, thuận lợi và nhiều điều tốt đẹp. Tuy nhiên, không ít người đi chùa theo thói quen mà chưa thực sự hiểu ý nghĩa của việc lễ Phật.
Có người vào chùa chỉ để cầu tài lộc.
Có người đốt thật nhiều vàng mã với mong muốn được phù hộ nhiều hơn.
Có người đặt tiền lên ban thờ Phật như một cách "gửi lễ".
Thậm chí có người xem việc đi chùa như một cuộc trao đổi giữa con người với thần linh.
Vậy đi chùa đầu năm thực sự là để làm gì? Và cần hành lễ như thế nào để vừa đúng với truyền thống văn hóa dân tộc, vừa thể hiện sự tôn kính đối với Tam Bảo?
I. ĐI CHÙA ĐẦU NĂM ĐỂ CẦU GÌ?
Theo quan niệm dân gian, đi chùa đầu năm là để cầu bình an, cầu may mắn cho bản thân và gia đình.
Tuy nhiên, dưới góc nhìn của Phật giáo, giá trị lớn nhất của việc đến chùa không nằm ở việc cầu xin điều gì, mà nằm ở việc giúp mỗi người nhìn lại chính mình.
Đức Phật không phải là vị thần ban phát giàu nghèo, công danh hay tài lộc.
Phật cũng không thay đổi luật nhân quả.
Điều mà Đức Phật chỉ dạy là cách sống thiện lành, biết tránh điều ác, biết tu sửa thân tâm để tự tạo nên hạnh phúc cho chính mình.
Vì vậy khi đến chùa, điều nên cầu trước hết là:
Cầu cho tâm được an.
Cầu cho trí được sáng.
Cầu cho mình đủ nghị lực vượt qua khó khăn.
Cầu cho bản thân biết sống thiện lành hơn trong năm mới.
Khi tâm đã an, hành vi đã thiện, lời nói đã chân thành thì đó cũng chính là nền tảng của mọi phúc báo.
II. SẮM LỄ ĐI CHÙA NHƯ THẾ NÀO?
Thực tế không có quy định bắt buộc mọi người phải sắm cùng một loại lễ vật.
Lễ nhiều hay ít không quyết định sự linh ứng.
Điều quan trọng nhất vẫn là lòng thành kính.
Khi đến chùa, nên chuẩn bị các lễ vật mang tính thanh tịnh như:
Hương.
Hoa tươi.
Trái cây.
Xôi, chè.
Oản.
Hoa lễ Phật nên là những loại hoa thanh khiết như hoa sen, hoa huệ, hoa cúc, hoa mẫu đơn...
Không nên sử dụng các loại hoa giả hoặc hoa đã héo úa.
Không đặt lễ mặn tại chính điện
Chính điện là nơi thờ Phật.
Tại đây chỉ nên dâng lễ chay.
Nếu trong khuôn viên chùa có điện thờ Đức Ông, Thánh hoặc Mẫu thì lễ mặn chỉ nên đặt tại các ban thờ đó theo phong tục từng nơi.
Không dâng vàng mã tại ban Phật
Tiền âm phủ, vàng mã không thuộc nghi thức cúng Phật.
Nếu địa phương vẫn duy trì tập tục dâng vàng mã thì chỉ nên thực hiện tại những nơi thờ Thần linh hoặc Thánh Mẫu theo phong tục riêng.
Đối với ban thờ Phật, việc dâng vàng mã là không cần thiết.
Không đặt tiền lên ban thờ
Tiền thật cũng không nên đặt lên hương án, tượng Phật hoặc cài vào tay tượng.
Nếu muốn công đức, nên bỏ vào hòm công đức của nhà chùa.
Đó vừa là cách thể hiện sự tôn kính, vừa góp phần duy trì các hoạt động của chùa.
III. TRANG PHỤC KHI ĐẾN CHÙA
Chùa là nơi tôn nghiêm.
Vì vậy, trang phục cần gọn gàng, lịch sự và kín đáo.
Nên tránh:
Áo sát nách.
Áo hai dây.
Quần đùi.
Váy quá ngắn.
Trang phục phản cảm hoặc quá sặc sỡ.
Nam giới có thể mặc quần dài, áo sơ mi hoặc trang phục lịch sự.
Nữ giới có thể mặc áo dài, áo lam hoặc các loại trang phục kín đáo, nhã nhặn.
Sự tôn nghiêm không nằm ở việc mặc đồ đắt tiền mà nằm ở thái độ tôn trọng đối với không gian tâm linh.
IV. CÁCH ĐI LẠI TRONG CHÙA
Theo nghi thức truyền thống, khách hành hương thường đi vào bằng cửa bên phải của Tam Quan và đi ra bằng cửa bên trái.
Hạn chế đi qua cửa chính giữa, vốn được xem là lối đi mang tính biểu tượng dành cho những bậc đặc biệt trong truyền thống Phật giáo.
Tuy nhiên, tại nhiều ngôi chùa hiện nay, việc sử dụng các cửa có thể linh hoạt tùy theo quy định của từng nơi.
Ngoài ra, khi đi lại trong chùa cần chú ý:
Không chen lấn, xô đẩy.
Không dẫm lên bậu cửa.
Không chạy nhảy trong khu vực thờ tự.
Không bước qua mặt người đang quỳ lễ.
V. THỨ TỰ HÀNH LỄ
Tùy từng ngôi chùa mà cách bố trí ban thờ có thể khác nhau.
Tuy nhiên, thông thường có thể thực hiện theo trình tự:
Bước 1: Dâng lễ và lễ tại ban Đức Ông.
Bước 2: Vào chính điện lễ Phật và chư vị Bồ Tát.
Bước 3: Lần lượt lễ các ban thờ khác trong chùa.
Bước 4: Lễ tại nhà thờ Tổ hoặc nhà Hậu nếu có.
Bước 5: Cuối buổi lễ có thể tùy tâm công đức và thăm hỏi chư tăng, nhà chùa.
Khi cầu nguyện, nên bắt đầu bằng tâm nguyện cầu cho quốc thái dân an, chúng sinh an lạc, sau đó mới cầu cho gia đình và bản thân.
Đó cũng là cách nuôi dưỡng lòng vị tha và tâm từ bi.
VI. NHỮNG ĐIỀU KHÔNG NÊN LÀM KHI ĐẾN CHÙA
Khi vào chùa, cần tránh những hành vi làm ảnh hưởng đến sự thanh tịnh của không gian thờ tự:
Nói cười lớn tiếng.
Bình phẩm tượng Phật hoặc các nghi lễ.
Chỉ tay vào tượng Phật.
Hút thuốc, ăn uống trong khu vực thờ tự.
Xả rác bừa bãi.
Tự ý sử dụng đồ vật của nhà chùa.
Chụp ảnh hoặc quay phim ở những khu vực có quy định cấm.
Đặc biệt, không nên xem việc đi chùa như một dịp để khoe khoang lễ vật hay cầu xin những điều trái với đạo đức và nhân quả.
VII. GIÁ TRỊ THỰC SỰ CỦA VIỆC ĐI CHÙA ĐẦU NĂM
Nhiều người nghĩ rằng đi chùa đầu năm là để xin một năm nhiều tài lộc hơn người khác.
Nhưng ý nghĩa sâu xa của việc lễ Phật lại không nằm ở đó.
Ngôi chùa không phải nơi để mua bán phúc đức.
Đức Phật cũng không phải là vị thần ban phát may rủi theo số lượng lễ vật mà mỗi người dâng cúng.
Điều quý giá nhất mà chúng ta mang về sau một chuyến lễ chùa không phải là những lời cầu xin đã được chấp thuận hay chưa.
Mà là một tâm hồn bình an hơn.
Một suy nghĩ thiện lành hơn.
Một sự nhắc nhở rằng trong năm mới, chúng ta cần sống tử tế hơn với gia đình, với xã hội và với chính bản thân mình.
Nếu làm được điều đó, thì chuyến đi chùa đầu năm đã thực sự có ý nghĩa.
Nhận xét
Đăng nhận xét